Azərbaycan - Kardaş Komanda
Komanda kodu: Azərbaycan
Najiba Rafizade
Öğrenci-Doktora
Haqqında
Azərbaycan - Kardaş Komanda, yerləşdiyi ölkədəki tədqiqatçıları, tələbələri və kosmik texnologiya həvəskarlarını Mars on Earth Project (MoEP) açıq elm ekosistemi ilə birləşdirən çoxşaxəli (multidissiplinar) tədqiqat və inkişaf (Ar-Ge) komandasıdır.
Komanda; planetar tədqiqatlar, analoq kosmik simulyasiyalar və ekstremal mühit texnologiyaları sahəsində yerli bilik bazasını qlobal standartlarla inteqrasiya edərək, qarşılıqlı öyrənmə və birgə layihələr vasitəsilə kosmik elmlərdə sinergetik inkişafı təmin etməyi hədəfləyir.
Bu platforma; kosmik mühəndislik, biotexnologiya, telekommunikasiya, yer elmləri və fundamental elmlər sahəsində fəaliyyət göstərən tədqiqatçıları, alimləri və gənc mühəndis namizədlərini standartlaşdırılmış elmi iş mühitində bir araya gətirir.
Vəzifə və məqsədlər
1. Regional İnteqrasiya
Yerli elm mərkəzləri, universitetlər və ya texnoparklar ilə MoEP qlobal tədqiqat ekosistemi arasında birbaşa texnologiya və bilik ötürülməsi körpüsü qurmaq.
2. Açıq Elm Əməkdaşlığı
Beynəlxalq elmi normalara (məsələn, COSPAR, NASA PDS4) istinad edən tədqiqat prosesləri həyata keçirmək və əldə olunan çöl/laboratoriya nəticələrini çoxmərkəzli resenziyalı (peer-reviewed) elmi məqalələrə çevirmək.
3. Texniki Səriştənin İnkişaf Etdirilməsi
Yerli səviyyədə STEM/K-12 və ali təhsil pilləsindəki iştirakçılara; həvəskar radio və peyk rabitəsi, model peyk (CanSat), sensor telemetriyası və ekstremal mühit texnologiyaları sahələrində praktiki mühəndislik intizamı qazandırmaq.
4. Yerli Analoq Stansiya İnfrastrukturu və Ərazi Məqsədəuyğunluğu
Ölkə hüdudları daxilində qurulması hədəflənən analoq kosmik tədqiqat stansiyaları üçün coğrafi uyğunluq təhlilləri aparmaq, reqolit simulyasiya sahələrini xəritələndirmək, həyat təminatı/enerji blokları infrastrukturunun ilkin texniki-iqtisadi əsaslandırma hesabatlarını hazırlamaq və yerli tərəfdaşlarla logistika protokollarını koordinasiya etmək.
5. Analoq Tədqiqat İnfrastrukturunun İnkişaf Etdirilməsi
Analoq çöl missiyaları çərçivəsində yerüstü ekstremal mühitlərdə icra olunacaq səth (Extravehicular Activity - EVA) və yaşayış modulu daxili (Intravehicular Activity - IVA) əməliyyatlarında həyat təminatı sistemləri və qapalı dövrəli bioregenerativ təcrübələr üçün çöl məlumatlarının toplanması sistemləri, logistika və əməliyyat protokolları üzrə tədqiqatlar aparmaq.
Tədqiqat sahələri
1. Analoq Çöl Əməliyyatları və Geoloji Simulyasiya
Quru geoloji formasiyalarının Mars və Ay səth reqoliti və morfologiyası ilə müqayisəli təhlili; spektroskopik və fotometrik/fotogrammetrik çöl xəritələndirmə işləri.
2. Ekstremal Biologiya və Qapalı Dövrəli Həyat Təminatı Sistemləri (CELSS - Controlled Ecological Life Support System)
Ekstremofil mikroorqanizmlərin izolyasiyası və təhlili, mikroqravitasiya simulyasiyaları (klinostat sistemləri) və bioregenerativ bitki yetişdirilməsi model işləri.
3. Rabitə, Telemetriya və Yerüstü Sistemlər
Həvəskar radio və peyk rabitə protokolları, şəbəkə əsaslı yerli telemetriya şəbəkələri, rabitə arxitekturaları və analoq missiya idarəetmə mərkəzi (Mission Control Center - MCC) məlumat protokollarının tədqiqi.
4. Robototexnika, Rover və Ətraf Mühitin Ölçmə Cihazları
Səth mobillik vasitələri üçün süni intellekt əsaslı muxtar (autonom) aşkarlama modulları, ətraf mühitin radiasiya/qaz ölçmə stansiyaları və təcrid olunmuş (air-gapped) məlumat emalı aparatlarının işlənib hazırlanması.
5. Birgə Əməkdaşlıq
Bu işləri MoEP daxilindəki digər ixtisaslaşmış tədqiqat komandaları ilə əlaqələndirilmiş və inteqrasiya olunmuş şəkildə həyata keçirmək.
Niyə vacibdir?
1. Strateji Əməkdaşlıq və Bilik Transferi
Regional insan resursları ilə qlobal kosmik tədqiqatlar ədəbiyyatı arasındakı bilik boşluğunun aradan qaldırılmasına dəstək verir; yerli alimlərin beynəlxalq resenziyalı (peer-reviewed) layihələrdə iştirakını birbaşa asanlaşdırır.
2. Xərc Baxımından Səmərəli Ar-Ge Modeli
Yüksək xərcli kosmik uçuşlardan əvvəl kritik sistemlərin yerli ekstremal sahələrdə və laboratoriya mühitində TRL (Technology Readiness Level - Texnoloji Hazırlıq Səviyyəsi) yoxlanılmasını (verifikasiyasını) təmin edərək əməliyyat risklərini minimuma endirir.
3. Standartlaşdırma və Birgə İşləmə Qabiliyyəti (Interoperability)
Müxtəlif ölkələrdəki MoEP Chapter strukturlarının eyni məlumat arxitekturası, hesabat dili və təhlükəsizlik protokolları ilə işləməsini təmin edərək paylanmış və dayanıqlı beynəlxalq tədqiqat onurğası formalaşdırır.
4. Milli Analoq Tədqiqat Potensialının Qurulması
Scarlet Space Analoq Kosmik Tədqiqat Stansiyası və MoEP əməkdaşlığı ilə ölkənin öz quru simulyasiya və analoq yaşayış məskəni (habitat) infrastrukturunun formalaşdırılmasına zəmin yaradır. Bu vəziyyət, birgə analoq astronavt təlimlərində və kosmik texnologiya avadanlıqlarının sınaqlarında xarici asılılığı azaldır; yerli ekosistemi qlobal kosmik missiyalara inteqrasiya oluna bilən Ar-Ge bazası mövqeyinə yüksəldir.
MoEP koordinasiya və iştirak