Böcekler Gezegeni
Mars

Böcekler Gezegeni

Zehra Kahraman14 Kasım 202647 görüntülenme5 dk okuma
PAYLAŞ:

"Bir ömürde kaç mevsim var,
Kışım bahara dönmüyor..."

Köşedeki eski radyodan cızırtılı bir sesle bu hüzünlü şarkı çalıyordu. Babamın radyosu. Kişisel eşya hakkıma sığdırdığım tek şey. Mars'ta dinleyeceğim bir istasyon yok. İçini açıp küçük bir çalar yerleştirdim; kabuğu babamın radyosu, sesi benim getirdiğim kayıt. Alnımı cama yasladığımda, camın dış yüzüne yapışmış kızıl toz filmi ezgiyi boğuyordu.

Dışarıda fırtına vardı ama sesi yoktu. Rüzgârın sesi değil, bıraktığı toz var. Fırtınayı kulağımla değil, seraya düşen ışığın azalmasıyla ya da cama yapışan kum tanecikleriyle biliyordum. Burası Dünya'dan milyonlarca kilometre uzakta, insanlığın "yeni bir hayat" ümidiyle sığındığı üç numaralı biyo-istasyon, Manas-T03 ...

Masamın üzerinde duran eski arazi defterimin sararmış sayfalarını çevirdikçe, satır aralarından hâlâ yıllar önce Belgrad Ormanı’nın nemli toprağından sinmiş o kadim yaprak ve yağmur kokusu yükseliyor.

Ben bir orman mühendisiyim. Ne pilotum, ne de astrofizikçi; ben toprağı okurum. Bana gönderilen ilk çağrıda çok heyecanlanmıştım. Teklif geldiği gecenin sabahında 'evet' dedim. Sonra izolasyon denemeleri, sağlık kurulu, iki yıllık eğitim geldi. Bir kadın orman mühendisinin Mars'ta ne işi var diye soranlara cevabım hep aynı oldu, "çöl nerede olursa olsun, benim işim ona baharı başlatmak."

Öyle başlamıştı bu serüven işte. Yıllar önce, genç ve idealist bir araştırmacı olarak bu projenin başına geçtiğimde yüreğim büyük bir heyecanla çarpıyordu. Çünkü insan hayatta hayal ettiği müddetçe yaşar. Bu gezegendeki diğer canlılar için de geçerli. Yalnızca insan değil; toprağın altındaki karınca da, kış boyunca kımıldamadan bekleyen bir kraliçesi de, sabırla bir baharı beklemenin ta kendisi olduğu müddetçe var olur. Onlar hayal kurmaz, onlar bekler. Beklemek ki; hayalin bedeni olan hâlidir.

Şehirde oturanlar ormanı sadece gölge veren bir yeşillik, böcekleri ise zararlı birer baş belası sanırdı. Oysa biz bilirdik ki gezegenin kalbi o küçücük canlılar olmadan atmaz. Çünkü yaşam, "faydalı" ve "zararlı" diye etiketlediğimiz böceklerin birbirini tamamlarken birbirini yediği o kırılgan dengesiyle ayakta durur.

"Kızıl gezegeni yeşerteceğiz" diyordum kendi kendime. "Dünya’nın o kusursuz mimarlarını Mars’a taşıyıp bu çorak topraklarda yepyeni bir bahar başlatacağız". Ancak her güzel işin başında biraz zorluk olurmuş felsefesiyle çıktık bu yola; çünkü biliyorduk ki bu ne aceleye gelecek ne de kolayca aşılacak bir sabır sınavıydı. Mars'ın kızıl toprağına ilk ayak bastığımızda, bu kadim sessizliği bilimin ve aklın gücüyle aşabileceğimize inanmıştık.

Önce Mars’ın o zehirli ve ölü tozunu, Dünya’dan getirdiğimiz faydalı mantar ve bakterilerle besleyerek kapalı ekosistemlerde aylarca işledik ve nefes alan gerçek bir toprağa dönüştürdük. Ardından yanımızda getirdiğimiz solucanları ve böcekleri, özel cam fanuslarda nesiller boyu yetiştirerek onları Mars'a değil, bizim kurduğumuz yapay gündüze alıştırdık. Işığın rengini, gecenin uzunluğunu, havanın ağırlığını biz seçtik... Arıların biyolojik saatini ise ışığı açıp kapatarak kurduk; gündüzü de geceyi de biz söylüyorduk. Lambayı söndürmeyi gece sandık.

Büyük bir özgüvenle inşa ettiğimiz şeffaf ve metal seraların altında steril toprağı uyandırmaya koyulduğumuz ilk zamanlar, her şey kusursuz işledi. Ayrıştırıcı böcekler ölü tozu toprağa çevirdi, arılar ilk çiçekleri dölledi. Kovanlardan yükselen her vızıltıyı, kelebeklerin metal duvarlar arasındaki her dansını bu ölü gezegene vurduğumuz bir zafer mührü saydık.

O küçücük böcekler olmasa bu kızıl taş yığınında tek bir filiz bile boy veremezdi. Burası artık sessiz bir taş yığını değil; tıpkı geride bırakıp özlem duyduğumuz ve zaman zaman andığımız ilk yuvamız gibi koca bir böcekler gezegeniydi...

Milyonlarca yıllık o kusursuz ekolojik döngüyü kendi kurallarımızla yeniden yazabileceğimizi, koca bir doğayı cam duvarların arasına sığdırabileceğimizi sandık. Biz ilk evimizin kadrini ancak ondan uzakta, başka bir çölün ortasında, sığınacak bir gölge ararken anlamıştık. Anladık ki insan başka bir gezegende yaşam kurabilir; ama kalbi, geride bıraktığı o ilk mavi yuvanın toprağına gömülü kalmaya devam eder.

Ne var ki, hesaba katmadığımız o derin acı sonradan çıktı ortaya. Dünya'dan gelen sesler birer birer dindiğinde, o daracık cam fanusların altına tıktığımız masum canlar da yapay güneşlerin altında yaprak gibi dökülmeye başladı.

Suçlusu ışığımızdı. Fırtına uzayınca seraya düşen gündüz ışığı azaldı; bitkileri kaybetmemek için takviye lambalarını geceye taşıdık. Sonra koridor ışıkları, sonra panel göstergeleri, sonra Dünya susunca kapatmaya kıyamadığımız bir acil aydınlatması. Takvimde gecemiz vardı; karanlığımız yoktu.

Ateşböceklerinin dili ışıktır. Bir ateşböceği, karşısındakinin flaşını görebileceği kadar karanlık ister. Bizim gecemiz o kadar karanlık değildi. Kimse kimseyi çağıramadı, kimse kimseye gelemedi, kimse yumurta bırakamadı. Ölmediler aslında; çoğalmayı bıraktılar. Vızıltıdan daha sessiz bir sessizlik oldu bu.

Kelebekler yolunu kaybedip camlara çarpa çarpa can verdi. Cam bize şeffaf göründü; onlara gökyüzü gibi davrandı.

Biz onlara yeni bir hayat vaat etmiştik ama ellerinden evlerini alarak yersiz yurtsuz bırakmıştık. Radyo da her akşam biraz daha yoruldu. Hoparlörünün zarına toz doluyordu; önce tizler gitti, sonra şarkının ortasına bir tıslama yerleşti. Kayıt sağlamdı. Bozulan, onu bana dinleten şeydi. Dünya'yı kaybetmiyordum. Onu dinleyecek cihazı kaybediyordum. Kaydını kaybediyordum. Göğsümde taşıdığım o sessiz suçluluk, dışarıdaki fırtınadan çok daha ağır basıyordu.

Ta ki o sabaha kadar...

Fırtına dinmişti. Takviye lambalarına artık gerek yoktu; gece, haftalar sonra ilk kez gerçekten karanlık olmuştu. Artık umudu kestiğim o nemli toprağa baktığımda, toprağın yüzeyini incecik aralayan minicik bir karınca gördüm. Buğday tohumunun çatlayan kabuğundan fışkıran yeşil filize doğru ilerliyordu.

Elimi uzattım...

Bir ömür boyu öğrendiğim refleksti bu sadece; "filizi koru, böceği uzaklaştır. Zararlıyı ayıkla, faydalıyı yaşat". Şehirde oturanların yanlışını bir ömür anlatmıştım, şimdi elimi bir karıncanın üstüne götürüyordum.

Sonra elim havada kaldı, durakladım.

Çünkü o karınca tohumu taşımıyordu. Onu yemeye gidiyordu.

Ve bu gezegende ilk kez bir şey acıkmıştı.

Aylardır burada hiçbir şey hiçbir şeyi yememişti, yapay gıdalar hariç. Ben suladım, ben ışık verdim, ben taşıdım, ben saydım. Her şey benim elimden geçiyordu; hiçbir şey birbirine muhtaç değildi. Şimdi bir karınca, benden izinsiz, kendi karnını doyurmak için bir şeye doğru yürüyordu.

Elimi geri çektim. Defterimde o satır boştu. İlk kez, benden izinsiz bir şey oluyordu.

Belgrad Ormanı'nda bir karıncanın acıkmasına hiç ağlamamıştım. Burada ağlıyordum, hem de hüngür hüngür. Gözyaşım üniformamın üzerine önce bir kaç damla, sonra sicim gibi düşmeye başladı.

Filiz belki o sabah ölecekti. Ama bu toprakta artık bir şeyi yiyen biri vardı. Bir şeyi yiyen varsa, bir şeyi bekleyen de vardır.

Hemen ötede, koza kabuğunu yeni yırtmış bir bombus arısı kanatlarını bu yeni dünyanın havasına alıştırarak ilk kez titretiyordu. İşçi değildi o; kraliçeydi. Önünde bizim uydurduğumuz bir kış vardı ve onu atlatacak şeyi biliyordu, beklemeyi. Bir sonraki bahar artık benim takvimimde değil, onun içindeydi.

O an içime tarifi imkânsız bir ferahlık yayıldı. İnsanoğlunun bir yerde, bir işte yalnız olmadığını anlaması ne kadar güzel bir şey... Ama o sabah öğrendiğim şey biraz başkaydı; yalnız olmamak, birlikte olmak demek değilmiş. Benden habersiz bir şeylerin olması demekmiş. Kalpten kalbe giden yol bu olsa gerek. Bir insanın emeğiyle bir karıncanın gayretinin, bir tohumun sabrıyla bir arının kanat çırpışının aynı duada buluşmasıydı bu. Hayat, insanın kibrine ve hesaplarına sığmayacak kadar dirençliydi.

Gözlerimden süzülen yaşlar defterime damlarken başımı kaldırdım. Havalandırma fanı o sabah yeniden dönmeye başlamıştı; seranın içinde usulca esmeye başlayan o taze esintiye gülümsedim. Bu rüzgâr, bu çiçekler, bu böcekler benden yana değildi. Kendi yanlarındaydılar.

Ve bu, benden yana olmalarından daha iyiydi.

Radyo tam o satırda sustu. "Kışım bahara..." sonrası gelmedi. Hoparlör bir hışırtı verdi, sonra hiç vermedi.

Ben tamamladım. Mars'ta o şarkıyı ilk kez bir insan söylüyordu. Ve ilk kez o son sözü değişiyordu;

"Bir ömürde kaç mevsim var,
Kışım bahara dönüyor..."

O sabah kayda yeni bir klasör açtım. Adını 'Sayım-01' koydum. İçine ilk kez kendi sesimi yazdım, bir karınca, bir kraliçe, bir filiz bir de arı...

Yazar Hakkında

Zehra Kahraman
Yazar:Zehra Kahraman

Okul - Bölüm: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa - Mühendislik ve Doğa Bilimleri

MoEP Takımı: Astro-Entomoloji Takımı (ASTRO-ENTO)

Yorumlar6

Ruha Uslu15 Kasım 2026 15:49

Elinize sağlık, ilk yazınız için tebrik ederim. ASTRO-ENTO takımının zaman içerisinde çok daha güzel yerlere geleceğine ve analog istasyon çalışmalarını destekleyeceğine inanıyorum.

Ali VURAL (TA4VAL)15 Kasım 2026 15:59

Yazıyı sonuna kadar dikkatlice okudum. Çok tebrik ediyorum. Beni alıp başka bir diyara götürdü. Hem hayal gücü, hem gerçek. Sürükleyici bir yazı olmuş. Her satırı okuduğumda, acaba sonra ne olacak diye merakımdan daha da hızlı okumaya çalıştım. Güzel bir yazı olmuş. Elinize emeğinize sağlık.

Zehra Kahraman15 Kasım 2026 19:08

Değerli yorumunuz için teşekkür ederim hocam. Sizlerinde teşvikleriyle yazılarımız ve çalışmalarımız çok daha iyi yerlere gelecek inşallah.

Doğan Erhan ERSOY15 Kasım 2026 19:17

Edebi bir şekilde böcek anlatımı yazıyı çok cazip kılıyor. İlk yazınız ve güzel anlatımınız için tebrik ederim.

Zehra Kahraman15 Kasım 2026 19:31

Bende bu içten ve güzel yorumunuz teşekkür ederim hocam.

Zehra Kahraman15 Kasım 2026 19:34

Teşekkür ederim hocam güzel yorumunuz için.

Yorum Yaz

Yorumlar yönetici onayından sonra yayımlanır.

Bağlantı kopyalandı